« December 2009 | صفحه‌ی اصلی | February 2010 »

بايگانی: January 2010

January 15, 2010

سير ظهور انديشه‌ی آزادی در ايران- قسمت ششم: پرسش سال ۱۳۲۵ ق



«اولاً، معنی مشروطیت چیست و حدود مداخله‌ی مجلس تا کجاست و قوانین مقرره در مجلس می‌تواند مخالف با قواعد شرعیه باشد یا خیر؟ ثانیاً، مراد از حریت و آزادی چیست و تا چه اندازه مردم آزادند و تا چه درجه حریت دارند؟» 
لایحه‌ی مهاجرین حضرت عبدالعظیم، سوم شعبان ۱۳۲۵

سال ۱۳۲۵ در تاریخ اندیشه‌ی آزادی در ایران سالی سرنوشت‌ساز است. آن‌چه در آغاز این سال بر قلم نویسنده‌ای ناشناس رفت، چندان مبالغه نمی‌نماید که «مردم ایران در صدی نود و نه هیچ نمی‌دانند که معنی مشروطیت و فایده‌ی آزادی چیست و گمان می‌کنند که آزادی مستلزم ارتکاب منهیات و تجاهر به فسق است» (←رساله‌ی [معایب کار نتایج بی‌عملی است]، صفر ۱۳۲۵ق). اما مجموعه‌ای از رویدادها تاریخ را چنان پیش برد که یک سال پس از مشروطیت را بتوان سال پرسش از آزادی نامید. 


ادامه‌ی «سير ظهور انديشه‌ی آزادی در ايران- قسمت ششم: پرسش سال ۱۳۲۵ ق»

January 4, 2010

سير ظهور انديشه‌ی آزادی در ايران- قسمت پنجم: مشروطيت و «لفظ آزادی»

«اگر از من می‌شنويد،
لفظ آزادی را برداريد که عاقبت اين حرف ما را مفتضح خواهد کرد.» 
شيخ فضل‌الله نوری، نشست علما در مهاجرت کبري


ناصرالدين‌شاه در ۱۳۱۳ به گلوله‌ی ميرزا رضا کرمانی پس از نيم قرن حکومت از پا درآمد، در حالی که هنوز نتوانسته بود «سليقه‌ی جديد» شاه در حکومت را به اجرا درآورد و «خدمات و اصلاحات و خيالات عمده‌ی» خود را «برای ترقی ملت و دولت...کاملاً به انجام و اتمام [رساند]». مظفرالدين‌شاه بر تخت نشست و سال‌های پرآشوبی را سپری کرد تا سرانجام در ۱۴جمادي‌الثانی ۱۳۲۴ با صدور فرمان مشروطيت به‌تعبير طالبوف چون قيمی پاک‌نفس بر سر مهر آمد و ثروت آزادی را که تاريخ اين ملت پيش او به وديعه نهاده بود به آنان بازپس داد.


ادامه‌ی «سير ظهور انديشه‌ی آزادی در ايران- قسمت پنجم: مشروطيت و «لفظ آزادی»»

Free counter and web stats